Tác giả: John King | Báo San Francisco Chronicle | Ngày 03 tháng 12 năm 2012

Nếu chỉ xét về vị trí và diện mạo, khu Merritt Crossing mới ở Oakland và trung tâm YMCA Tenderloin vừa được khôi phục ở San Francisco hoàn toàn khác biệt.

Về mặt sự hòa hợp với bối cảnh xung quanh, cả môi trường xã hội lẫn môi trường xây dựng, hai thứ này giống hệt nhau như hai hạt đậu trong một vỏ.

Mỗi công trình đều bao gồm các căn hộ dành cho người có thu nhập thấp và thường gặp khó khăn, được thiết kế bởi các kiến trúc sư địa phương cho các nhà phát triển bất động sản phi lợi nhuận tại địa phương. Chúng hòa nhập với đường phố bằng một vẻ tự tin đầy cuốn hút, hứa hẹn sẽ góp phần tạo nên một môi trường láng giềng thân thiện hơn.
Chúng cũng là minh chứng mới nhất cho thấy Vùng Vịnh đã rèn luyện được khả năng đặc biệt trong việc xây dựng những công trình nhà ở giá cả phải chăng nhưng chất lượng cao, với những tác động tích cực vượt ra ngoài cuộc sống của chính những cư dân sinh sống tại đó.

Đây không phải là một xu hướng mới, như những câu chuyện đằng sau hai dự án này đã cho thấy.

Merritt Crossing được thiết kế bởi Leddy Maytum Stacy, một công ty kiến trúc đã thực hiện khoảng nửa tá công trình tương tự trong thập kỷ qua. Khách hàng của công ty này, Affordable Housing Associates of Berkeley, đã xây dựng hoặc cải tạo 28 dự án bất động sản với khoảng 1.000 căn hộ kể từ khi thành lập vào năm 1993.

Bản thân khu phức hợp này là một tòa nhà hình hộp sáu tầng rất đẹp, với 70 căn hộ dành cho người cao tuổi, tọa lạc ở rìa khu phố Tàu của Oakland dọc theo đường Oak Street, ngay đối diện với đường cao tốc liên tiểu bang 880.

Sự chuyển mình của YMCA thành nơi hiện nay được gọi là Kelly Cullen Community là một thực thể hoàn toàn khác biệt. Nơi này tọa lạc sâu trong khu Tenderloin, tại giao lộ giữa Đại lộ Golden Gate và Phố Leavenworth, và cung cấp một loạt các dịch vụ cùng với 172 căn hộ. Tuy nhiên, đây cũng là thành quả của những “cựu chiến binh” trong lĩnh vực này: Tenderloin Neighborhood Development Corporation (đã hoạt động được 31 năm) và Gelfand Partners – đơn vị đã cải tạo hơn hai chục tòa nhà cũ để sử dụng làm nhà ở được trợ cấp.

Trong trường hợp này, thách thức là vô cùng lớn: phục hồi một công trình khổng lồ tráng lệ từ năm 1910, nơi vẫn còn giữ nguyên phòng thể dục và khán phòng bên trong những bức tường có cột trụ, nhưng đã mất đi cầu thang lớn dẫn lên sảnh tầng hai. Ngoài ra, còn có mong muốn tạo ra các không gian y tế phục vụ cả khu dân cư lẫn các cư dân ở tầng trên, những người sẽ bắt đầu dọn vào ở trong tháng này và trong nhiều trường hợp đã từng phải sống lang thang trên đường phố.

Kết quả này vừa là sự tri ân đối với quá khứ, vừa là một bước đi hướng tới tương lai.

Các yếu tố kiến trúc lịch sử còn lại trong tòa nhà đã được trùng tu để trông như mới, bao gồm một căn phòng góc ốp gỗ ở tầng ba – nơi từng là văn phòng riêng của Chủ tịch YMCA nhưng giờ đây sẽ là nơi làm việc của quản lý ca đêm của tòa nhà. Cầu thang đã được tái tạo dựa trên các bức ảnh của tòa nhà từ thời kỳ hoàng kim.

Tuy nhiên, phần lớn diện tích tầng trệt đã được cải tạo để dành chỗ cho các dịch vụ xã hội đa dạng, trong đó có một phòng khám do Sở Y tế Công cộng quản lý. Các căn hộ ấm cúng ở tầng trên là mới, cũng như khu sân thượng dành cho cư dân với không gian để trồng rau.

Một dự án như thế này sẽ không thể thay đổi hoàn toàn khu Tenderloin, nhưng nó sẽ là một yếu tố giúp ổn định tình hình tại một khu phố đang rất cần mọi sự hỗ trợ có thể. Và dự án này có lẽ đã không thể thực hiện được nếu không có sự kiên nhẫn và chuyên môn của TNDC, tổ chức đã dành bốn năm để gom góp nguồn tài trợ
từ 13 nguồn tài trợ để hiện thực hóa dự án trị giá $95 triệu.

Nếu dự án Merritt Crossing đơn giản hơn – và thực tế là như vậy – thì kết quả thu được cũng không kém phần đáng mừng.

Sau khi một nhà phát triển tư nhân vào năm 2008 từ bỏ kế hoạch xây dựng các căn hộ chung cư theo giá thị trường, tổ chức Affordable Housing Associates đã mua lại khu đất này và thuê công ty Leddy Maytum Stacy – đơn vị từng hợp tác với tổ chức phi lợi nhuận này trong quá khứ.

Giờ đây, chúng ta có một khối lập phương mang vẻ trầm lắng nhưng đầy màu sắc, với các tấm bê tông dài màu đỏ gạch hướng ra đường cao tốc và màu xanh lục nhạt ở phần tòa nhà vươn lên phía sau những ngôi nhà nhỏ hơn. Một khu vườn dành cho cư dân trải dài dọc theo mặt đông của tòa nhà; ở phía tây, tầng trệt được lùi vào trong để tạo không gian cho những chậu cây sâu, giúp làm dịu bầu không khí trên vỉa hè – một nhiệm vụ không hề dễ dàng khi phía tây giáp đường cao tốc và phía nam giáp trạm xăng.

Cảnh quan do Cliff Lowe Associates thiết kế còn đóng vai trò như một hệ thống lưu trữ nước mưa, là một phần trong định hướng tổng thể về tính bền vững, giúp dự án đang trên đà đạt được chứng nhận bạch kim danh giá từ Hội đồng Xây dựng Xanh Hoa Kỳ (USGBC). Sự chú trọng này cũng định hình kiến trúc tòa nhà: mặt tiền phía tây được thiết kế với hai lớp tường, cách nhau ba feet. Thiết kế này giúp tạo bóng mát và giảm lượng nhiệt hấp thụ vào các căn hộ, đồng thời góp phần giảm bớt tiếng ồn từ đường cao tốc.

Mặc dù những biện pháp như vậy có thể tốn kém, nhưng chúng giúp giảm chi phí năng lượng – và vì chủ đầu tư sẽ sở hữu và quản lý tòa nhà, nên khoản đầu tư này là hợp lý. Tầm nhìn dài hạn đó cũng thể hiện qua nỗ lực nhằm đảm bảo các căn hộ trở nên dễ tiếp cận nhất có thể đối với mọi đối tượng. Ví dụ, cả Gelfand và Leddy Maytum Stacy đều đảm bảo rằng các cửa căn hộ đều được trang bị hai lỗ nhìn, trong đó một lỗ ở độ cao phù hợp với người ngồi xe lăn.

Những dự án này sẽ không giải quyết được mọi vấn đề của xã hội. Chúng cũng sẽ không làm giảm chi phí nhà ở trung bình tại một khu vực có mức giá đắt đỏ nhất cả nước.

Thay vào đó, chúng là những ốc đảo dành cho những người có ít sự lựa chọn, được xây dựng trên tinh thần tôn trọng cộng đồng nơi chúng tọa lạc. Vùng Vịnh thật may mắn khi được hưởng lợi từ những nỗ lực như vậy, năm này qua năm khác.

Đọc Bài báo gốc